Το αγαθό της υγείας έχει ομόφωνα χαρακτηριστεί ως ένα απαλλοτρίωτο κοινωνικό δικαίωμα του κάθε ατόμου, το οποίο θα πρέπει να προάγεται και να διασφαλίζεται από τα κράτη πρόνοιας[1].

Στο άρθρο 35 της Διακήρυξης του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναγνωρίζεται το δικαίωμα πρόσβασης σε προληπτικές υπηρεσίες  υγείας καθώς και στην κατάλληλη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στα πλαίσια των θεμελιωδών δικαιωμάτων που συνυφαίνονται με την κοινωνική αλληλεγγύη[2].

Η προσέγγιση της Υγείας ως κοινωνικό αγαθό θα πρέπει επίσης να εντοπίσει εκείνους τους προσδιοριστικούς παράγοντες του επιπέδου υγείας που διαμεσολαβούνται μεταξύ του ατόμου και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος που το περικλείει.

Οι παράγοντες προσδιορισμού της κατάστασης υγείας είναι ένα εξίσου σύνθετο ζήτημα με αυτό του ορισμού της υγείας [3], καθώς οι αλληλεπιδράσεις προσωπικών, κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων καθώς και δομών υπηρεσιών υγείας είναι σύνθετες και πολύπλευρες.

Από την οπτική της ανάλυσης των συστημάτων υγείας[4], το αγαθό της υγείας δεν μπορεί ποτέ να διαχειριστεί απολύτως υπό την σκέπη της ιδιωτικής οικονομίας, καθώς δεν ισχύει η έννοια της κυριαρχίας του καταναλωτή.

Οι «καταναλωτές υγείας» (ασθενείς) δεν είναι σε κανέναν βαθμό αρκετά πληροφορημένοι ώστε να απαιτήσουν από τους γιατρούς να τους παρέχουν τις ανάλογες υγειονομικές υπηρεσίες. Οι γιατροί βρίσκονται σε μία προνομιακή θέση εξουσίας και γνώσης σε σχέση με τον ασθενή-«καταναλωτή» και η ασυμμετρία της πληροφόρησης γιατρού/ασθενή δημιουργεί τις προϋποθέσεις της αυξημένης κρατικής παρέμβασης και ρύθμισης του αγαθού της υγείας στα πλαίσια του κοινωνικού κράτους και όχι της αγοραίας οικονομίας.


[1] Θεοδώρου Μάμας, Σαρρής Μάρκος, Σούλης Σωτήρης, Συστήματα Υγείας, Αθήνα (Εκδόσεις Παπαζήση) 2001, 84.

[2] Article 35  Health care: Everyone has the right of access to preventive health care and the right to benefit from medical treatment under the conditions established by national laws and practices. A high level of human health protection shall be ensured in the definition and implementation of all Union policies and Activities Official Journal of the European Communities «Charter Of Fundamental Rights Of The European Union» (2000/C 364/01), URL:http://www.europarl.europa.eu/charter/pdf/text_en.pdf

[3] Hunter J. David, Public Health Policy,Cambridge (Polity Press) 2003, 32.

[4] Θεοδώρου Μάμας, Σαρρής Μάρκος, Σούλης Σωτήρης, Συστήματα Υγείας, Αθήνα (Εκδόσεις Παπαζήση) 2001, 79.