Η υγεία ως εμπόρευμα συμπορεύεται με την έννοια του καταναλωτισμού στην υγεία[1].  Η έννοια του καταναλωτισμού στην υγεία, και ειδικότερα αυτή του καταναλωτή υπηρεσιών υγείας έχει μία τριπλή αιτιολογία:

  1.                    Η νεοφιλελευθεροποίηση της υγείας από τις αρχές της δεκαετίας του 80 μετέφερε την έννοια του καταναλωτή στις υπηρεσίες υγείας και ενσωμάτωσε «τεχνητά» στην ταυτότητα του ασθενούς την δυνατότητα ελεύθερης επιλογής υπηρεσιών και της ισότιμης συμμετοχής με τους θεράποντες ιατρούς στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία του.
  2.                     Δεύτερον, το κίνημα ενδυνάμωσης των χρηστών[2] υπηρεσιών υγείας έθεσε νέες βάσεις στο εγχείρημα της αυτονομίας των ασθενών, το οποίο αν και ιδεολογικά απομακρύνεται από την έννοια του καταναλωτισμού, εντούτοις μετέφερε επίσης στο άτομο την ευθύνη-δυνατότητα επιλογής και συμμετοχής στις αποφάσεις.
  3.                       Η επέκταση του ιδιωτικού τομέα υπηρεσιών υγείας και η συνεπακόλουθη κουλτούρα των διαγνωστικών προληπτικών εξετάσεων, οδήγησαν σε μία κουλτούρα υγειονομικής κατανάλωσης και προτύπων υγείας σε ολόκληρο το φάσμα της κοινωνικής στρωμάτωσης, δημιουργώντας μία «άτυπη» νέα αγορά υγείας υπό τον συνδυασμό ενός άκρατου νεοφιλελευθερισμού και ενός ρεύματος παρέμβασης στις επιλογές τους τρόπου ζωής των ανθρώπων[3], με στόχο την υψηλή κερδοφορία και τον κοινωνικό έλεγχο.

 


[1] Βλέπε σχετικά Malin Nigel, Stephen Wilmot, Manthorpe Jill, Key Concepts and Debates in Health and Social Policy, Chapter Four: Consumerism and Empowerment, Berkshire (Open University Press) 2002, 51-65.

[2] Ο Adams συνόψισε την έννοια της ενδυνάμωσης των χρηστών στα εξής πέντε σημεία:

– στην συμμετοχή των χρηστών στην ανάπτυξη των υπηρεσιών.

– η αυτοαξιολόγηση της κατάστασης υγείας των χρηστών ως σημείο-κλειδί της αυτονομίας τους.

– βήμα λόγου προς τους χρήστες για τον τρόπο με τον οποίο οι υπηρεσίες σχεδιάζονται, διαχειρίζονται και παρέχονται.

– έλεγχος και συμβουλευτική από τους χρήστες για τον τρόπο διανομής των πόρων.

– συνεισφορά των χρηστών στην αξιολόγηση των υπηρεσιών.

Βλέπε  Malin Nigel, Stephen Wilmot, Manthorpe Jill, Key Concepts and Debates in Health and Social Policy, Chapter Four: Consumerism and Empowerment, Berkshire (Open University Press) 2002, 61.

[3] Fitzatrick Michael, Η τυραννία της υγείας – Οι γιατροί και οι κανόνες για τον σύγχρονο τρόπο ζωής, Αθήνα (Εκδόσεις Πολύτροπον) 2004.