Το κοινωνικό άγχος είναι το άγχος το οποίο εκπορεύεται από τις κοινωνικές σχέσεις ενός ανθρώπου και γενικότερα από το ευρύτερο κοινωνικό του περιβάλλον.

Ένα άτομο βιώνει το stress όταν δεν έχει την ικανότητα να ανταπεξέλθει στις περιπτώσεις όπου αντιμετωπίζει έναν εξωτερικό αγχογόνο παράγοντα, ή όταν φοβάται ότι δεν έχει την ικανότητα ή τους πόρους για να αντιμετώπισει τις εξωτερικές προκλήσεις.

Δεν είναι απαραίτητο να συμβεί κάποιο γεγονός που υπερβαίνει την ικανότητα του ατόμου να το χειριστεί ώστε το άτομο να βιώσει άγχος, καθώς μόνο η απειλή η έλευσης ενός τέτοιου γεγονότος επαρκεί για να ενεργοποιήσει τους στρεσογόνους μηχανισμούς.

Το κοινωνικό άγχος μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματικές, συμπεριφορικές και σωματικές αλλαγές οι οποίες μπορεί να αυξήσουν κατα πολύ τον κίνδυνο ανάπτυξης ψυχικής διαταραχής και σωματικής – παθολογικής πάθησης.

Οι άνθρωποι από τη φύση τους είναι κοινωνικά όντα, καθώς έχουν μία θεμελιώδη ανάγκη και επιθυμία να διατηρούν θετικές κοινωνικές σχέσεις. Έτσι, η διατήρηση των θετικών κοινωνικών δεσμών είναι επωφελής για όλους τους ανθρώπους.

Πιο συγκεκριμένα, οι κοινωνικές σχέσεις μπορεί να προσφέρουν ανάπτυξη, να αναπτύξουν το αίσθημα της κοινωνικής ενσωμάτωσης και ακόμη να οδηγήσουν σε αναπαραγωγική επιτυχία.

Ως αποτέλεσμα, οτιδήποτε διαταράσσει ή απειλεί να διαταράξει τις κοινωνικές σχέσεις μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό άγχος.

Το κοινωνικό άγχος μπορεί να οδηγήσει σε σε δυσκολία εκφοράς λόγου μπροστά σε κοινό, σε δυσκολία κατά τη συμμετοχή σε επαγγελματικές συνεντεύξεις, σε δυσκολία παροχής φροντίδας σε παιδιά ή σε σύζυγο με χρόνια ασθένεια, στη δυσκολία νέων γνωριμιών (ειδικότερα σε κοινωνικές συγκεντρώσεις) και ίσως και σε διάλυση της προσωπικής σχέσης κ.ο.κ

Οι παράγοντες που προκαλούν το κοινωνικό άγχος καταδεικνύουν ότι οι κοινωνικοί αγχογόνοι παράγοντες μπορεί να προέρχονται τόσο από το μικρο-περιβάλλον του ατόμου (οικογενειακοί δεσμοί και σχέσεις) όσο και από το μακρο-περιβάλλον του (όπως η ιεραρχική κοινωνιακή δομή).

 Δοθείσης της αδιαπραγμάτευσης κοινωνικής φύσης των ανθρώπων, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το κοινωνικό άγχος αποτελεί τον πιο συνήθη τύπο πρόκλησης άγχους στην καθημερινότητα των ανθρώπων αλλά και την πηγή μεγαλύτερης έντασης άγχους από όλους τους άλλους τύπους στρεσογόνων παραγόντων

 

Πώς αντιμετωπίζεται η κοινωνική φοβία;

Η καταλληλότερη μορφή ψυχοθεραπείας είναι η γνωσιακή – συμπεριφοριστική, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση βασίζεται σε τρεις άξονες: Ο πρώτος άξονας σχετίζεται με τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα και η θεραπεία αποσκοπεί στην αλλαγή του τρόπου που το άτομο βλέπει τον εαυτό του ή τους άλλους. Ο δεύτερος άξονας σχετίζεται με την έκθεση σε κοινωνικές καταστάσεις που αποφεύγει το άτομο και η θεραπεία βοηθά το άτομο να μπορέσει να χαλαρώσει ενώ βρίσκεται σε μία από τις καταστάσεις που του προκαλεί φόβο.

Για να διευκολυνθεί η διαδικασία της έκθεσης το άτομο μαθαίνει τεχνικές διαχείρισης του άγχους, όπως ασκήσεις χαλάρωσης κλπ

Οι εμπειρίες αυτές βοηθούν το άτομο να αλλάξει το νόημα που αποδίδει στις καταστάσεις που του προκαλούν άγχος ή αλλιώς να αλλάξει τον τρόπο που σκέπτεται για τις καταστάσεις αυτές Έτσι σταδιακά αλλάζει η εκτίμησή του για το αν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει μία τέτοια κατάσταση.

Ο τρίτος και τελευταίος άξονας αφορά στις κοινωνικές δεξιότητες και η θεραπεία βοηθά το άτομα να μάθει εκείνες τις δεξιότητες που θα του επιτρέψουν να νιώθει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και λιγότερο άγχος σε μία κοινωνική κατάσταση.

Πηγές: http://mpes.uoa.gr/faq/27 , http://en.wikipedia.org/wiki/Social_stress