Οι ανισότητες υγείας κατά φύλο έχουν αποτελέσει μία έντονη πηγή κοινωνιολογικού ερευνητικού ενδιαφέροντος από τις αρχές της δεκαετίας του ‘70[1].

Έκτοτε, πολλές έρευνες και μελέτες έχουν τεκμηριώσει ότι υφίστανται έμφυλες υγειονομικές ανισοτήτες, και πιο συγκεκριμένα αποδείχτηκε ότι οι γυναίκες εμφανίζουν μικρότερα επίπεδα θνησιμότητας και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής από τους άνδρες ενώ παράλληλα εμφανίζουν μεγαλύτερα επίπεδα νοσηρότητας καθώς και μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης οποιασδήποτε αναπηρίας[2].

Πολύ σημαντική για την έρευνα των έμφυλων ανισοτήτων στην υγεία είναι η διάκριση μεταξύ βιολογικού φύλου (sex) και κοινωνικού φύλου (gender). Η έννοια του βιολογικού φύλου παραπέμπει στην γενετική και ορμονική κατασκευή των ατόμων και στην ανάπτυξη από αυτήν της βιολογικής-γενετικής βάσης των δευτερεύοντων φυσικών χαρακτηριστικών των ατόμων[3] – για τις γυναίκες τα χρωμοσώματα ΧΧ και για τους άντρες τα χρωμοσώματα ΧΥ – ενώ η έννοια του κοινωνικού φύλου παραπέμπει στην έννοια της κοινωνικής κατασκευής των κοινωνικών και πολιτισμικών ρόλων[4], των κοινωνικών εμπειριών, προσδοκιών και υποχρεώσεων καθώς και των εμπειριών από την οικογενειακή ζωή, την αγορά εργασίας, από τους επαγγελματικούς χώρους[5] και την ευρύτερη κοινωνική θέση και υπόσταση η οποία ορίζεται και καθορίζεται συχνά υπό την ηγεμονία μίας πατριαρχικής κοινωνικής οργάνωσης.

Το πλέον καίριο ζήτημα που εμφανίζεται στην σύγχρονη ερευνητική πραγματικότητα είναι η αναζήτηση της αιτιολογίας των έμφυλων υγειονομικών ανισοτήτων όχι μόνο στη βιολογική διαφοροποίηση ή στη κοινωνική διαφοροποίηση και κοινωνική κατασκευή, αλλά στην «διαπλοκή» των δύο παραγόντων.

Ερευνητές πλέον υποστηρίζουν ότι τόσο η βιολογική εξήγηση όσο και η κοινωνική εξήγηση παράγουν, εάν δεν χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά, απλουστευτικές ερμηνείες για το φαινόμενο των υγειονομικών ανισοτήτων κατά φύλο[6].

 


[1] Βλέπε Annandale Ellen, Hunt Kate, Gender Inequalities in Health, Buckingham (Open University Press) 2000,1.

 [2] Για τη σύνδεση φύλου και αναπηρίας βλέπε Doblhammer Gabriele, Hoffmann Rasmus, Muth Elena, Westphal Christina, Kruse Anne, «A systematic literature review of studies analyzing the effects of sex, age, education, marital status, obesity and smoking on health transitions», Vol 20-5, (2009), Demographic Research, pp. 38-58, Published by: the Max Planck Institute for Demographic Research.

 [3] Βλέπε Pollard M. Tessa, Hyatt Brin Susan, Sex, Gender and Health, Cambridge (Cambridge University Press), 1999, 2.

 [4] Βλέπε Annandale Ellen, Hunt Kate, Gender Inequalities in Health, Buckingham (Open University Press) 2000, 1 καθώς και Pollard M. Tessa, Hyatt Brin Susan, Sex, Gender and Health, Cambridge (Cambridge University Press), 1999, 2.

[5] Βλέπε Annandale Ellen, Hunt Kate, Gender Inequalities in Health, Buckingham (Open University Press) 2000, 3-12.

 [6] Bird E. Chloe, Rieker P. Patricia, Gender and Health – The Effects of Constrained Choices and Social Policies, Cambridge (Cambridge University Press) 2008, 16-17.