Τα όνειρα που προκύπτουν κατά τη διάρκεια του ύπνου είναι εικόνες που μας δημιουργούν οι σκέψεις μας και τα συναισθήματα μας. Όνειρα έχουμε στη φάση εκείνη του ύπνου που ονομάζεται REM (Rapid Eye Movement).Υπάρχουν  διάφορες θεωρίες όσον αφορά την ερμηνεία των ονείρων, αλλά ο πραγματικός σκοπός τους είναι ακόμη άγνωστος.

Τα όνειρα είναι στενά συνδεδεμένα με την ανθρώπινη ψυχολογία.  Έρευνα έχει δείξει ότι κατά μέσο όρο ζωής, ο άνθρωπος ξοδεύει περίπου έξι χρόνια της ζωής του βλέποντας όνειρα στον ύπνο του, το οποίο είναι περίπου δύο ώρες κάθε βράδυ.

Η ψυχολογία αναφέρει σχετικά πως με τα όνειρα εκφράζουμε κρυμμένες επιθυμίες μας. Βλέπουμε όνειρα όταν οι σκέψεις μας και οι αναμνήσεις μας αναδιοργανώνονται κατά τη διάρκεια του ύπνου. Στα περισσότερα όνειρα, συμβαίνει να είμαστε μάρτυρες των όσων διαδραματίζονται, μέσω οπτικής ή ακουστικής αντίληψης. Η έννοια των ονείρων μας εξαρτάται  από το πώς συνδέουμε τις εικόνες αυτές με την πραγματικότητα.
Ο Φρόιντ είχε τοποθετήσει την άποψη του στο ότι τα όνειρα είναι το μέσο έκφρασης του ατόμου  για τις ασυνείδητες επιθυμίες του. Είχε αναφέρει πως  τα κακά όνειρα επιτρέπουν στον εγκέφαλο να αποκτήσει τον έλεγχο των συναισθημάτων που προκύπτουν από  δυσάρεστες εμπειρίες. Ο Ελβετός ψυχίατρος Γιούνγκ, εισηγήθηκε ότι τα όνειρα αντισταθμίζουν τα μονόπλευρα συναισθήματα που γεννιούνται στη συνείδηση μας. Σύμφωνα με τον Φερέντζι, Ούγγρο ψυχαναλυτή, ένα όνειρο εκφράζει κάτι που δεν μπορεί να εκφραστεί εντελώς. Μερικές θεωρίες αναφέρουν ότι τα όνειρα αφορούν καταπιεσμένα συναισθήματα ενός ατόμου που φαντασιώνονται κατά τη διάρκεια του ύπνου. Υπάρχουν και άλλες θεωρίες που υποδηλώνουν ότι τα όνειρα είναι μια παρενέργεια των ενεργειών καθαρισμού του εγκεφάλου.

Θεωρίες πιστεύουν πως τα όνειρα δίνουν ευκαιρία στο άτομο να οργανώσει τις σκέψεις του καθώς και ότι τα όνειρα συμπληρώνουν το «σχήμα» των συναισθηματικών προσδοκιών μας.

Σύμφωνα με τη θεωρία της συναισθηματικής επιλογής από τον Richard Coutts,  τα όνειρα είναι ένας τρόπος για να τροποποιηθεί το διανοητικό μοτίβο.  Η θεωρία της συναισθηματικής επιλογής αφορά την διαδικασία εκτέλεσης μιας σειράς ονείρων κατά τη διάρκεια του μη REM ύπνου. Ένα δεύτερο σύνολο ονείρων εκτελείται κατά τη διάρκεια του ύπνου REM με τη μορφή σεναρίων . Αυτή η διαδικασία καθορίζει ένα κατάλυμα στον εγκέφαλο, ως μια διαδικασία επανασχεδίασης νοητικών αναπαραστάσεων από τον εξωτερικό κόσμο, για να χωρέσει νέες εμπειρίες. Εάν τα καταλύματα που εκτελούνται κατά τη διάρκεια των προηγούμενων μη-REM ονείρων, μειώσουν τα αρνητικά συναισθήματα  του ατόμου, επιλέγονται ως μνήμη, αλλιώς εγκαταλείπονται. Έτσι η συναισθηματική επιλογή λέει ότι η ψυχολογία των ονείρων είναι συνήθως για την ενίσχυση των διανοητικών μοτίβων και για την αύξηση των  κοινωνικών ικανοτήτων του ατόμου.

Ποια είναι η όμως σημασία του περιεχομένου των ονείρων σας; Σύμφωνα με την ψυχολογία των ονείρων, τα στοιχεία των ονείρων  είναι στενά συνδεδεμένα με το περιβάλλον και τις εμπειρίες που εκτίθεται ο καθένας. Η παρουσία των χρωμάτων στα όνειρα είναι το αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης έκθεσης σε έγχρωμα (πολύ)μέσα. Αυτό προκύπτει από μια μελέτη που δείχνει ότι οι άνθρωποι της ασπρόμαυρης εποχής συνήθιζαν να έχουν ασπρόμαυρα όνειρα πιο συχνά από ό, τι χρωματιστά. Οι ψυχολόγοι πιστεύουν ότι τα χρώματα που εμφανίζονται στα όνειρα μεταφέρουν τα συναισθήματα που αντιπροσωπεύονται από αυτά τα χρώματα. Μια κοινή διαπίστωση είναι ότι κάποιος που κοιμάται βλέπει το περιστατικό στο όνειρο ως θεατής. Παρατηρείται επίσης ότι ως επί το πλείστον, οι οπτικές και ακουστικές αισθήσεις αποτελούν  μέρος των ονείρων ενώ η αφή και η γεύση βιώνονται λιγότερο συχνά.

Ενώ λεξικά ονείρων και ονειροκρίτες ερμηνεύουν τα όνειρα και παρόλο που τα όνειρα μπορεί να λάβουν μέρος με διαφορετικούς τρόπους, η ψυχολογία των ονείρων πιστεύει ότι η σύνδεση μεταξύ των αντικειμένων που ονειρευόμαστε και η σημασία τους είναι υποκειμενική. Αυτό που υποδεικνύεται από ένα συγκεκριμένο όνειρο εξαρτάται από το πώς  και με τι συνδέει τα στοιχεία του ονείρου του ο κάθε άνθρωπος. Οι ψυχολόγοι προτείνουν πως θα πρέπει να καταγράψετε το όνειρό σας, να αναλύσετε κάθε στοιχείο του και να καταλάβετε πώς σχετίζεται με εσάς. Είναι σημαντικό να καταλάβετε τι σας συνδέει με το συγκεκριμένο πράγμα που ονειρευτήκατε. Η σκέψη ή ένα συναίσθημα που έχετε σε σχέση με ένα συγκεκριμένο χρώμα, ένα αντικείμενο ή ένα πρόσωπο στο όνειρο σας, είναι ένδειξη για να το ερμηνεύσετε.

Παρακάτω θα βρείτε απαντήσεις που σχετίζονται σε βασικές ερωτήσεις όσον αφορά τα όνειρα.

Ποιοι παράγοντες οδηγούν σε ευχάριστα και δυσάρεστα όνειρα;

Τα όνειρα που σχετίζονται με την κατάσταση του μυαλού σας. Είναι φυσικό να έχετε δυσάρεστα όνειρα όταν βιώνετε μια περίοδο με πολύ στρες ή έχετε άγχος. Τα αρνητικά όνειρα ως επί το πλείστον οφείλονται σε κακή κατάσταση του μυαλού. Σε αντίθεση με αυτό, μπορείτε να δείτε ευχάριστα όνειρα, όταν το μυαλό σας δεν βρίσκεται σε μια καταθλιπτική κατάσταση. Όταν αισθάνεστε καλά για τη ζωή, αυτό αντανακλά και στα όνειρά σας.

Ποια  είναι τα επαναλαμβανόμενα όνειρα;

Όνειρα που συμβαίνουν κατ ‘επανάληψη είναι τα επαναλαμβανόμενα όνειρα. Υπάρχουν κάποιες  συγκεκριμένες εικόνες ανθρώπων ή τόπων που συμβαίνει να εμφανίζονται συχνά στα όνειρα. Οι άνθρωποι με διαταραχή μετατραυματικού στρες έχουν επαναλαμβανόμενα όνειρα του τραυματικού γεγονότος. Αυτά τα όνειρα μπορούν να μεταφέρουν ένα μήνυμα για κάτι που δεν παρατηρούμε. Μερικά από τα πιο συνηθισμένα  επαναλαμβανόμενα όνειρα είναι εκείνα που μπορεί να πέφτουμε από ένα ύψος (μπορεί να σημαίνει ότι νιώθουμε την έλλειψη υποστήριξης), να χάνουμε τις εξετάσεις (μπορεί να σημαίνει ότι στην πραγματικότητα φοβούμαστε τις εξετάσεις) και να είμαστε ανίκανοι να κινηθούμε(μπορεί να σημαίνει ότι στην πραγματική ζωή είμαστε σε μια κατάσταση που δεν είναι εύκολο να  βγούμε από αυτή ).

Τι είναι οι εφιάλτες;

Οι εφιάλτες είναι άσχημα όνειρα που δημιουργούν αισθήματα τρόμου ή θλίψης. Το πρόσωπο που έχει έναν εφιάλτη βλέπει φρικιαστικές εικόνες ή βιώνει καταστάσεις και εμπειρίες που προκαλούν φόβο ή δυσφορία στο όνειρό του. Οι νυχτερινοί τρόμοι δεν είναι το ίδιο με τους εφιάλτες. Τα παιδιά βιώνουν συχνά εφιάλτες που συμβαίνουν κατά τις πρώτες ώρες του ύπνου. Μετά από έναν εφιάλτη το πρόσωπο που το έχει δει έχει τα μάτια του ανοιχτά και με βλέμμα πανικού. Οι εφιάλτες είναι λιγότερο συχνοί στους ενήλικες.

Τι είναι το συνειδητό όνειρο;
Σε ένα συνειδητό όνειρο αυτός που το βιώνει έχει πλήρη επίγνωση του τι βλέπει .Στα όνειρα αυτά το άτομο μπορεί να ασκήσει κάποιον έλεγχο σχετικά με το περιεχόμενο του ονείρου και το ρόλο του σε αυτό. Ίσως μερικές μέρες να έχετε ξυπνήσει με ένα αίσθημα ότι είχατε ένα όνειρο, να μπορείτε να το αναπολήσετε πλήρως και να θυμάστε καθαρά  τι συνέβαινε σε αυτό. Ίσως να είχατε ένα συνειδητό όνειρο.

Ονειρεύονται οι τυφλοί άνθρωποι;
Ναι κάνουν όνειρα. Οι ακουστικές αισθήσεις είναι πιο συχνές στα όνειρά τους. Οι εικόνες απουσιάζουν ή είναι λιγότερο συχνές ή θολές. Εξαρτάται επίσης από το αν το πρόσωπο είναι τυφλό εκ γενετής  ή έχει χάσει την όραση του σε ένα ατύχημα ή από κάποια ασθένεια χρόνια αργότερα. Στην δεύτερη περίπτωση, οι τελευταίες τους αναμνήσεις/εικόνες αντανακλούν στα όνειρά τους.

Μπορεί τα όνειρα να προβλέψει το μέλλον; Μήπως κάθε όνειρο έχει κάτι να πει για το τι πρόκειται να συμβεί στο μέλλον;
Ναι, τα όνειρα μπορούν να προβλέψουν το μέλλον, αλλά δεν είναι όλα τα όνειρα προγνωστικά. Τα περισσότερα όνειρα είναι αντανακλάσεις των σκέψεων μας  εκείνη τη δεδομένη στιγμή. Αλλά υπάρχουν θεωρίες που υποστηρίζουν την ύπαρξη ονείρων που ονομάζονται προαισθητικά όνειρα. Οι θεωρητικοί λένε ότι η ικανότητα προαισθητικών ονείρων είναι σπάνια και την έχουν πολλοί λίγα άτομα.

Πηγή: http://www.buzzle.com/articles/psychology-of-dreams.html