Category: Διατροφή


Η Προώθηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής είναι η ενέργεια που θα βελτιώσει το γενικό επίπεδο υγείας  και όχι η «στοχοποίηση» της φρουκτόζης ή της ζάχαρης, σύμφωνα με Ελβετούς επιστήμονες.
«Οι πολιτικές δημόσιας υγείας θα πρέπει να επικεντρωθούν στην προώθηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής που να περιλαμβάνει σωματική δραστηριότητα, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, και μια μέτρια πρόσληψη θερμίδων, αντί να «στοχοποιεί» την κατανάλωση φρουκτόζης στη διατροφή».
Αυτό είναι το συμπέρασμα από δύο πρόσφατες δημοσιεύσεις ερευνητών του Πανεπιστημίου της Λωζάνης, στην Ελβετία, οι οποίες εξετάζουν την επιστημονική αλήθεια πίσω από τους ισχυρισμούς ότι η φρουκτόζη είναι τοξική.
Η ανάλυση των δύο ερευνών, που δημοσιεύεται στο site του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πληροφόρησης Τροφίμων (European Food Information Council), αναφέρει ότι πρόσφατα, η φρουκτόζη ήρθε στο επίκεντρο της προσοχής σε μια συζήτηση σχετικά με τις πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις των σακχάρων στην υγεία.
Καταρχήν, η φρουκτόζη είναι ένα σάκχαρο που βρίσκεται φυσικά στα φρούτα και το μέλι. Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης γλυκαντικών προέρχεται από τη σουκρόζη, τη γνωστή «επιτραπέζια ζάχαρη», ενώ υπάρχει και το σιρόπι γλυκόζης-φρουκτόζης, το γλυκαντικό σε υγρή μορφή που χρησιμοποιείται στην παρασκευή των τροφίμων και των ποτών.
Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι η φρουκτόζη ή η ζάχαρη μπορεί να μας ενθαρρύνουν να τρώμε περισσότερο επειδή είναι λιγότερο χορταστικές από άλλες θρεπτικές ουσίες, ενδεχομένως αυξάνοντας τον κίνδυνο παχυσαρκίας. Ωστόσο, η σημασία αυτού δεν έχει αποδειχθεί στην πράξη. Οι Ελβετοί συγγραφείς επισημαίνουν ότι το βάρος του σώματος εξαρτάται από την ισορροπία μεταξύ της ενέργειας που καταναλώνεται και δαπανάται. Είναι πιθανό, συνεπώς, ότι οποιαδήποτε επίδραση της φρουκτόζης στο σωματικό βάρος είναι το αποτέλεσμα της συνολικά αυξημένης  πρόσληψης ενέργειας που δεν έχει εξισορροπηθεί με αυξημένη φυσική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τους Ελβετούς ερευνητές, η ιδέα ότι η φρουκτόζη μπορεί να εμπλέκεται στην αυξημένη αποθήκευση λίπους στο ήπαρ βασίζεται κυρίως σε πειράματα με ζώα.
Σε ανθρώπινες μελέτες, θα έπρεπε η κατανάλωση φρουκτόζης να αντιστοιχεί στο 30% της ημερήσιας κατανάλωσης θερμίδων για να αυξηθεί η αποθήκευση λίπους στο ήπαρ, ενώ για χαμηλότερες προσλήψεις δεν υπήρξαν σημαντικές επιδράσεις. Οι ερευνητές επισήμαναν ότι δεν υπάρχουν σήμερα στοιχεία που να συνδέουν τις παθήσεις του ήπατος με την πρόσληψη φρουκτόζης ή  ζάχαρης.
Ο βαθμός που θα μπορούσε η υψηλή κατανάλωση φρουκτόζης να επηρεάσει τον μεταβολισμό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από την φυσική δραστηριότητα κάθε ατόμου, επεσήμαναν οι Ελβετοί ερευνητές. Ακόμη, η υψηλή πρόσληψη φρουκτόζης φαίνεται ότι δεν έχει επιπτώσεις στην αύξηση των τριγλυκεριδίων σε άτομα που έχουν έντονη φυσική δραστηριότητα, ενώ στους αθλητές τα σάκχαρα μπορούν να αυξήσουν ακόμη και την απόδοση (εξασφαλίζοντας υψηλά αποθέματα γλυκογόνου στο ήπαρ).
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα σχετικά με τις φυσιολογικές επιδράσεις της φρουκτόζης. Και συνιστούν ότι πριν «χτυπήσει συναγερμός» για κάποιο τρόφιμο, οι δημόσιες πολιτικές για την υγεία θα πρέπει να επικεντρώνονται περισσότερο στην ενθάρρυνση υγιεινών τρόπων ζωής, που περιλαμβάνουν σωματική δραστηριότητα, πιο θρεπτική διατροφή και μέτρια πρόσληψη θερμίδων.
Advertisements

Η σωστή διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι σημαντική και για εσάς αλλά και για το μωρό σας.

Προσπαθήστε να αυξήσετε την κατανάλωση θρεπτικών συστατικών, βιταμινών και μεταλλικών στοιχείων όπως σίδηρο και φολλικό οξύ. Αποφύγετε τα έτοιμα φαγητά διότι συνήθως είναι χαμηλά σε θρεπτικά στοιχεία.

Ένα μεγάλο ποσοστό εγκύων γυναικών δεν χρειάζεται πρόσθετες θερμίδες τους έξι πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης τους όμως χρειάζεται περίπου 200 επιπλέον θερμίδες ανά ημέρα τους τελευταίους τρεις μήνες.

Συνήθως η όρεξη σας είναι ένας καλός οδηγός για την ποσότητα φαγητού που χρειάζεται να καταναλώσετε παρόλο που αυτή μπορεί να μεταβάλλεται σταδιακά ανάλογα με την περίοδο που μπορεί να διανύετε.  Στις πρώτες εβδομάδες της κύησης η όρεξη σας μπορεί να μειωθεί αισθητά λαμβάνοντας υπόψη μας πιθανές ναυτίες. Στα μέσα περίπου της εγκυμοσύνης η αίσθηση της όρεξης μπορεί να παραμείνει στα πλαίσια που ήταν πριν μείνετε έγκυος ή ελάχιστα αυξημένη, ωστόσο τους τελευταίους μήνες ενδέχεται να αυξηθεί. Εάν πάσχετε από δυσπεψία ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, τα μικρά και  συχνά γεύματα ενδείκνυνται. Δεν χρειάζεται να ανησυχείτε για τις αλλαγές στην όρεξη σας εφόσον ακολουθείτε μια σωστή διατροφή και φυσικά εφόσον ο γιατρός σας ελέγχει το βάρος σας.

Η Food Standards Agency (ένα ανεξάρτητο τμήμα της Βρετανικής Κυβέρνησης για της προάσπιση της δημόσιας υγείας και τα συμφέροντα των καταναλωτών όσον αφορά το φαγητό) αναφέρει πως θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωση ξιφία από έγκυες γυναίκες καθώς και από παιδιά κάτω των 16 ετών λόγω της περιεκτικότητας σε υψηλά επίπεδα υδραργύρου. Ακόμη, προτείνει χαμηλή κατανάλωση τόνου  στις έγκυες, στις γυναίκες που θηλάζουν αλλά και σε όσες σκοπεύουν να μείνουν έγκυες. Συγκεκριμένα, η κατανάλωση θα πρέπει να είναι λιγότερη από τέσσερις κονσέρβες τόνου ή δύο φρέσκα φιλέτα τόνου την εβδομάδα.

Σε πολλές περιπτώσεις οι γυναίκες χρειάζονται ένα συμπλήρωμα διατροφής, πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό τους. Το φολλικό οξύ είναι ένα από τα σημαντικότερα συμπληρώματα που συνιστάται στους τρεις πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης αλλά ακόμη και πριν τη σύλληψη.

Πηγή: http://www.babybaby.gr/

Οι υπολογισμοί της κατανάλωσης αλατιού από τις αρχές της δεκαετίας του 90 δείχνουν ότι σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. η πρόσληψη αλατιού είναι πολύ μεγάλη με την πλειονότητα να κυμαίνεται μεταξύ 8 και 12 γραμμαρίων ημερησίως.

Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) συνιστά ως ημερήσια ποσότητα πρόσληψης αλατιού τα 5 γραμμάρια.

Η Κύπρος, η Γερμανία και η Λετονία έχουν αναφέρει τις χαμηλότερες εκτιμήσεις σχετικά με την πρόσληψη αλατιού – 5 γραμμάρια, 6,6 γραμμάρια και 7,1 γραμμάρια αντίστοιχα.

Η Ουγγαρία έχει αναφέρει την υψηλότερη ποσότητα ημερήσιας πρόσληψης κατά μέσο όρο: 17,5 γραμμάρια για τους άντρες και 12,1 γραμμάρια για τις γυναίκες.

Η πρόσληψη αλατιού, εν γένει, εμφανίζεται υψηλότερη στους άντρες παρά στις γυναίκες. Το πιό κύριο και τρανταχτό παράδειγμα είναι αυτό της Πολωνίας: η μέση ποσότητα ημερήσιας πρόσληψης είναι σχεδόν διπλάσια για τους άντρες από ότι για τις γυναίκες (14,7 γραμμάρια και 8,6 γραμμάρια αντίστοιχα)..

Η υπέρμετρη πρόσληψη αλατιού συνδέεται, σύμφωνα με την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με αυξημένη αρτηριακή πίεση καθώς και με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων, οπότε μπορούμε να συμπεράνουμε ότι τα στατιστικά στοιχεία δεν είναι διόλου ενθαρρυντικά…

Δυστυχώς, στην Έκθεση της Κομισσιόν δεν υπάρχουν ακόμη διαθέσιμα στατιστικά δεδομένα για την πρόσληψη αλατιού από τους Έλληνες πολίτες…

Πηγή: http://ec.europa.eu/health/nutrition_physical_activity/docs/salt_report_en.pdf

Επιστήμονες που έχουν μελετήσει την μείωση κινδύνου στεφανιαίας καρδιακής νόσου σε όσους καταναλώνουν μπύρα, εντοπίζουν πως αυτό δεν οφείλεται μόνο στο ίδιο το αλκοόλ αλλά και σε άλλους παράγοντες στην μπύρα όπως τα αντιοξειδωτικά και τις βιταμίνες.

Έρευνες που έχουν γίνει σε μπύρες που δεν περιέχουν αλκοόλ, αποδεικνύουν πως υπάρχουν θετικές επιδράσεις στον οργανισμό από φυσικά συστατικά και σε αυτόν τον τύπο μπύρας.

Η μπύρα είναι πηγή φυτικών ινών οι οποίες προέρχονται από τα κυτταρικά τοιχώματα του κριθαριού. Δύο ποτήρια μπύρας περιέχουν ένα ποσοστό περίπου 10% από την συνιστώμενη ημερήσια κατανάλωση φυτικών ινών και μερικές μπύρες μπορούν να παρέχουν ακόμη και μέχρι 30%-50%.

Ένα από τα πολλά οφέλη των φυτικών ινών είναι η επιβράδυνση της πέψης και απορρόφησης του φαγητού από τον οργανισμό, κάτι το οποίο μειώνει τα επίπεδα την χοληστερίνης στο αίμα, βοηθώντας στην μείωση του κινδύνου εμφάνισης κάποιας καρδιακής νόσου.

Κάποιες έρευνες έχουν σημειώσει πως εκείνοι που κάνουν μια μέτρια κατανάλωση μπύρας, έχουν έναν βαθμό προστασίας από το βακτήριο Helicobacter pylori, γνωστό ότι προκαλεί το μεγαλύτερο ποσοστό από τα έλκη του στομάχου και ίσως υπεύθυνο και για τον καρκίνο του στομάχου.

Η κατανάλωση μπύρας και κρασιού υποστηρίζεται πως διευκολύνει τη σωστή λειτουργία του οργανισμού πιθανόν στην αντιβακτηριδιακή τους δράση.

 Αντιοξειδωτικά

Τα φυσικά αντιοξειδωτικά βρίσκονται στα φρούτα, στα λαχανικά και στα δημητριακά αλλά υπάρχουν και στην μπύρα μέσα από τη βύνη και τον λυκίσκο που αποτελούν συστατικά της.

Η περιεκτικότητα των αντιοξειδωτικών στην μπύρα εξαρτάται από τις πρώτες ύλες και την διαδικασία της ζυθοποιίας που ακολουθείται.

Ένα ποτήρι μπύρα εμπεριέχει την διπλάσια ποσότητα σε αντιοξειδωτικά από ότι ένα ποτήρι λευκό κρασί (συγκρίνοντας πάντοτε ποτά με ίδια περιεκτικότητα σε αλκοόλ) ενώ όμως τη μισή από ότι περιέχει ένα ποτήρι κόκκινο κρασί. Όμως αρκετές από τις αντιοξειδωτικές ουσίες στο κόκκινο κρασί αποτελούνται από μεγάλα μόρια με αποτέλεσμα να μην απορροφώνται από τον οργανισμό το ίδιο εύκολα σε σχέση με τα μικρότερα μόρια των ουσιών που βρίσκονται στην μπύρα.

Ερευνητές έχουν δηλώσει πως η άμεση δράση των αντιοξειδωτικών της μπύρας μειώνει τον κίνδυνο καρδιοαγγειακής νόσου.

Η μεγάλη σημασία των αντιοξειδωτικών στην υγεία είναι ότι παρέχουν σημαντική προστασία εναντίον του καρκίνου χάρη στην δράση τους εναντίων των ελεύθερων ριζών. Επίσης θεωρούνται πως μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών αναστέλλοντας την πήξη του αίματος.

Βιταμίνες

Όπως το ψωμί που παρασκευάζεται επίσης από δημητριακά, έτσι και η μπύρα είναι μια καλή πηγή βιταμινών. Κατά τη διάρκεια παρασκευής της, το κριθάρι έχει μετατραπεί σε βύνη γεγονός που αυξάνει την θρεπτική αξία του δημητριακού.

Η μπύρα είναι πλούσια σε βιταμίνες τύπου Β όπως για παράδειγμα Β2, Β6, Β9,Β12. Πληθυσμιακές μελέτες στην Αμερική, Μεγάλη Βρετανία, Ισπανία και Τσεχία επιβεβαιώνουν πως η μέτρια κατανάλωση μπύρας μειώνει τα επίπεδα της ομοκυστεΐνης όπως για παράδειγμα της LDL (“κακή χοληστερίνη”), σε αντίθεση με άλλα αλκοολούχα ποτά και αυτό υποστηρίζουν ότι οφείλεται στο γεγονός ότι η μπύρα είναι πλούσια σε βιταμίνες τύπου Β.

Μέταλλα

Η μπύρα έχει μια ευνοϊκή ισορροπία σε απαραίτητα μέταλλα για τον οργανισμό. Η περιεκτικότητα σε κάλιο είναι αρκετά υψηλή αλλά χαμηλή σε νάτριο. Το ασβέστιο είναι χαμηλό αλλά είναι υψηλό το μαγνήσιο κάτι που βοηθά στην προστασία κατά της πέτρας στα νεφρά.

Η μέτρια κατανάλωση μπύρας είναι επίσης συνδεμένη με την υψηλή οστική πυκνότητα παρόλο που δεν έχουν γίνει πολλές έρευνες και σε άλλα αλκοολούχα ποτά σχετικά με την ίδια επίδραση.

Η περιεκτικότητα της μπύρας σε πυρίτιο είναι υψηλή, η οποία προέρχεται από δύο φυσικές πηγές-το νερό και το κριθάρι. Το πυρίτιο συνδέεται με υγιή  κόκκαλα κάτι που έχει αποδειχτεί σε έρευνες εργαστηρίων. Περαιτέρω έρευνες θα παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το αν το διατροφικό πυρίτιο μέσω από μια μέτρια κατανάλωση μπύρας παρέχει προστασία εναντίον της οστεοπόρωσης.

Λυκίσκος

Μικρές ποσότητες από τα “λουλούδια” του λυκίσκου διατηρούν και αρωματίζουν την μπύρα.

Η μπύρα είναι η μοναδική διατροφική πηγή λυκίσκου γι’αυτό τα οφέλη αυτού βρίσκονται μονάχα στην κατανάλωση μπύρας.

Πολλές έρευνες έχουν δείξει πως τα φλαβονοειδή στον λυκίσκο έχουν την δυνατότητα να προστατέψουν από ορισμένες ασθένειες και να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση ορισμένων τύπου καρκίνου.

Πηγή: http://www.brewersofeurope.org/docs/publications/pdf-Mei04.pdf

Κρασί – σύμμαχος υγείας


Επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει τα θετικά αποτελέσματα κατανάλωσης κρασιού εφόσον αυτή παραμένει σε μέτρο.  Το κρασί είναι πραγματικά υγιεινό εάν δεν καταναλώνετε σποραδικά και σε μεγάλες ποσότητες αλλά τακτικά και στα όρια που το τοποθετούν οι ιατροί (Γερμανοί ιατροί θεωρούν 320 γραμμάρια το ανώτατο όριο κατανάλωσης αλκοόλ για τις γυναίκες και 450 γραμμάρια για τους άνδρες).

Διεθνείς έρευνες έχουν προσδιορίσει τα οφέλη του κρασιού στην προστασία της λειτουργίας της καρδιάς αφού βοηθά στην φυσιολογική αρτηριακή πίεση και στην καλύτερη στεφανιαία κυκλοφορία, στην βελτιωμένη πέψη και στην καλύτερη ψυχολογική διάθεση.

Αυτά είναι στοιχεία που όλοι γνωρίζουμε ωστόσο ίσως να μην έχουμε υπόψιν μας τις διαφορές μεταξύ του κόκκινου και του λευκού οίνου, οι οποίες φυσικά δεν εξαντλούνται μονάχα στην διαφορά του χρώματος.

Τα κόκκινα κρασιά περιέχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε οξέα από ότι τα λευκά, πράγμα που τα καθιστά πιο εύπεπτα για ανθρώπους με ευαίσθητο στομάχι.

Τα κόκκινο κρασί είναι πιο πλούσιο σε φαινόλες, φαινολικά ανθρακικά οξέα και τανίνη. Η τανίνη είναι μια ουσία που υπάρχει στην σάρκα και στα στελέχη των σταφυλιών.  Τα κρασιά εκείνα που είναι πιο πλούσια σε τανίνη επιφέρουν πιο αργές και πιο μακροχρόνιες θετικές συνέπειες στον ανθρώπινο οργανισμό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε σχέση με το λευκά.

Επίσης, η χαμηλή περιεκτικότητα σε αρωματικές ουσίες  σε συνδιασμό με τις χαμηλές τιμές των οξέων και την υψηλότερη θερμοκρασία πόσης, κάνει το κόκκινο κρασί σύμμαχο για ένα πιο υγιές έντερο και στομάχι.

Συγκρίνοντας απλά τα κρασία όσον αφορά τις επιδράσεις τους  στην διάθεση και στην ψυχολογία μας, θα λέγαμε πως τα κόκκινα κρασιά είναι πιο χαλαρωτικά και προκαλούν νύστα ενώ τα λευκά τείνουν να προκαλούν διέγερση και αναζωογόνηση.

Τέλος, για τους ανθρώπους που πάσχουν απο διαβήτη, υπάρχουν κρασιά με χαμηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα, μέχρι 320 γραμμάρια απο τα οποία τα μισά είναι γλυκόζη, που έχουν την δυνατότητα να απολαύσουν γιατί επιτρέπονται στη διατροφή τους. Ανάλογες πληροφορίες αναφέρονται στις ετικέτες των μπουκαλιών.

Πηγή: «Λεξικό για κρασιά» Christina Fischer

Σε νέες θεραπείες κατά της ημικρανίας μπορεί να οδηγήσει το συμπέρασμα ερευνητών στις ΗΠΑ και την Ιρλανδία ότι η κατανάλωση παγωμένων προϊόντων προκαλεί οδυνηρό πονοκέφαλο.

Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η παγωμένη τροφή ή το παγωμένο ποτό προκαλούν απότομα αυξημένη ροή αίματος σε μία μεγάλη αρτηρία του εγκεφάλου που βρίσκεται πίσω από τα μάτια, στο κέντρο του εγκεφάλου, και αυτή η διαστολή στη συνέχεια επιφέρει τον πονοκέφαλο. Ο πόνος υποχωρεί, όταν περιορίζεται και πάλι η ροή του αίματος και η αρτηρία επανέρχεται στην αρχική διάμετρό της.

Ο εγκέφαλος επειδή είναι τόσο ζωτικό όργανο, είναι πολύ ευαίσθητος στις αλλαγές της θερμοκρασίας. Όταν αντιληφθεί ότι κάτι παγωμένο εισάγεται ξαφνικά στον οργανισμό, τότε απότομα, ως αυτοάμυνα, διαστέλλονται οι αρτηρίες και αυξάνεται η ροή του αίματος για να διατηρηθεί ζεστός ο εγκέφαλος. Όμως επειδή το κρανίο έχει δεδομένη και περιορισμένη δομή, η απότομη αύξηση στην κυκλοφορία του αίματος στο εσωτερικό του, αυξάνει την ενδοκρανιακή πίεση και προκαλεί πονοκέφαλο.

Πηγή: slap.gr

Image

Οι τελευταίες έρευνες που έγιναν στις ΗΠΑ με επικεφαλή τον Δρ Τσουν Τσάο, δείχνουν πως πέρα από καλό στην καρδιά η μέτρια κατανάλωση κόκκινου κρασιού βοηθά και στην πρόληψη του καρκίνου.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention» της Αμερικανικής Εταιρείας Έρευνας Καρκίνου. Το κόκκινο κρασί βοηθάει τους καπνιστές και κυρίως τους άνδρες να μειώσουν τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την έρευνα η κατανάλωση ενός ποτηριού κόκκινου κρασιού το μήνα μειώνει κατά 2% την πιθανότητα εκδήλωσης της νόσου, ενώ η κατανάλωση 1-2 ποτήρια καθημερινά την μειώνει κατά 60%.

Σύμφωνα λοιπόν με την έρευνα η ουσία η οποία οφείλεται στην μείωση της πιθανότητας είναι η ρεσβερατρόλη, μία αντιοξειδωτική ουσία που εμπεριέχεται σε υψηλά επίπεδα στο κόκκινο κρασί. Η ουσία αυτή μειώνει το σάκχαρο του αίματος και προλαμβάνει τις φθορές από την υπερβολική κατανάλωση λιπαρών, ενώ φαίνεται να οφείλεται στην ενεργοποίηση του γονιδίου Sirt1 που έχει συνδεθεί με τη μακροζωία.

Στην έρευνα που διεξήχθη στην Καλιφόρνια μελετήθηκαν δείγματα πολλών ανθρώπων οι οποίοι ήπιαν κόκκινο κρασί, λευκό κρασί, μπύρα και άλλα αλκοολούχα ποτά. Τα αποτελέσματα της ήταν εμφανή μόνο σε σχέση με το κόκκινο κράσι (εμφάνιζαν ίσως στατιστική σημαντικότητα) με την επίδραση του στον καρκίνο του πνεύμονα, ενώ για τα υπόλοιπα  δεν υπήρχαν σαφή στοιχεία τα οποία να δείχνουν κάποια συσχέτιση.

 Η παχυσαρκία αποτελεί ένα μεγάλο κεφάλαιο στον κλάδο της δημόσιας υγείας. Αμέτρητες ειδικότητες –συχνά χωρίς την απαραίτητη κατάρτιση – ασχολούνται και προσπαθούν με ορθόδοξους και ανορθόδοξους τρόπους να λύσουν ή να πείσουν ότι μπορούν να λύσουν τη νέα αυτή μάστιγα, ενώ τεράστια χρηματικά ποσά δαπανώνται στο βωμό της. Ωστόσο το πρόβλημα παραμένει.

Τι είναι αυτό που κάνει την παχυσαρκία ένα τόσο δυσεπίλυτο πρόβλημα; Αντίθετα με μη απαραίτητες συνήθειες που επιβαρύνουν την υγεία όπως το κάπνισμα και τα ναρκωτικά, η παχυσαρκία έχει να κάνει με δύο παραμέτρους που είναι αναπόσπαστα κομμάτια της ζωής μας: την ενεργειακή πρόσληψη (φαγητό) και την ενεργειακή δαπάνη (άσκηση).

Ακόμα και σε ένα περιβάλλον με αποκλειστικά ισορροπημένες διατροφικές επιλογές, πληθώρα επιλογών φυσικής δραστηριότητας και ελάχιστες ευκαιρίες για καθιστική ζωή, πάντα θα υπάρχει ένας παράγοντας που δεν μπορεί να ελεγχθεί από καμία εξωτερική ή κοινωνική επιβολή: η ελεύθερη βούληση. Με άλλα λόγια και πάλι θα υπάρχουν άτομα που θα επιλέξουν να φάνε και να καθίσουν περισσότερο.

Ένα δεύτερο εμπόδιο στην απώλεια βάρους είναι οι μη ρεαλιστικοί στόχοι. Τα περισσότερα άτομα που επισκέπτονται διαιτολόγο έχουν σαν προτεραιότητα να χάσουν βάρος γρήγορα. Και συχνά με κάθε θυσία. Ωστόσο η λογική αυτή δυναμιτίζει τη βασική αρχή κάθε σωστής προσέγγισης που στοχεύει στην απώλεια βάρους και αυτή είναι η υιοθέτηση διατηρήσιμων υγιεινών διατροφικών συνηθειών. Ο στόχος ενός σωστού προγράμματος απώλειας βάρους είναι η εκπαίδευση του ατόμου και η σταδιακή αλλαγή των συνηθειών. Η απώλεια βάρους είναι το φυσικό επακόλουθο και όχι η κινητήρια δύναμη της προσπάθειας.

Επίσης η πλειοψηφία των ατόμων που επισκέπτονται διαιτολόγο περιμένουν να πάρουν ένα χαρτί στο οποίο αναγράφεται αναλυτικά και πολύ συγκεκριμένα τι πρέπει και τι δεν πρέπει να φάνε. Φυσικά η παροχή ενός δομημένου διαιτολογίου είναι χρήσιμη προκειμένου το άτομο να μπει σε μια σειρά, ωστόσο η δέσμευση με το πρόγραμμα συχνά εμποδίζει το άτομο να δρα αυτόνομα.

Η συνεχής ενασχόληση με τις δίαιτες βλάπτει σοβαρά την υγεία

Η συνεχής ενασχόληση με δίαιτες οδηγεί στην ανάπτυξη μιας σχέσης αγάπης – μίσους με το φαγητό. Ειδικά οι νέες γυναίκες φτάνουν στο σημείο να νιώθουν τύψεις ακόμα και μετά από μηδαμινές παρεκκλίσεις. Σαν αποτέλεσμα, μια μικρή ατασθαλία γίνεται συνώνυμη της καταστροφής και της αποτυχίας. Φυσικά η στάση αυτή είναι ολότελα λανθασμένη. Η απώλεια βάρους είναι μια διαδικασία που παίρνει χρόνο και είναι φυσικό κάποιες φορές να υπάρξει απόκλιση από το επιθυμητό. Στην πραγματικότητα οι συγκυρίες αυτές είναι χρήσιμες αφού αποτελούν ευκαιρίες για εκμάθηση τεχνικών αποδοχής, απενοχοποίησης και καλύτερης διαχείρισης των παρεκκλίσεων.

Σύμφωνα με τα παραπάνω είναι προφανές ότι οι παράμετροι που μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας είναι πολλές και διαφορετικές, ενώ το κλειδί για την αντιμετώπιση της κρύβεται στις εξής αρχές: εξατομίκευση, σωστή καθοδήγηση, υποστήριξη, επιμονή και ρεαλιστικές προσδοκίες.

Πηγή: http://www.slap.gr

Στις ημέρες μας οι εξαντλητικές δίαιτες αδυνατίσματος και τα διαφημιζόμενα ως σκευάσματα απώλειας βάρους εμφανίζονται ως οι μορφές διατήρησης του σωματικού βάρους και απόκτησης και διατήρησης ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής.  Η συνολικότερη στάση όμως του κάθε ενός  μας σχετικά με την καθημερινή δίαιτα αποδεικνύεται πολύ πιο σημαντική και αποτελεσματική.

Μερικές χρήσιμες συμβουλές οι οποίες ακολουθούν μπορούν να αντιστρέψουν την εικόνα του σώματος μας και πολύ πιο σημαντικό να βελτιώσουν την γενικότερη ποιότητα υγείας και ζωής μας.

Η εκμάθηση και η ενασχόληση με την μαγειρική τέχνη αποδεικνύεται πολύ σημαντική. Μέσα από παρακολούθηση εκπομπών μαγειρικής και επένδυση σε βιβλία μαγειρικής και σε ειδικά κουζινικά σκεύη, το άτομο μπορεί να αφομοιώσει πρακτικές για έναν υγιεινό τρόπο παρασκευής φαγητών και να επιλέγει τρόφες με υψηλή διατροφική αξία με χαμηλές όμως θερμίδες και λιπαρά.

Επίσης, η υγιεινή διατροφή δεν θα πρέπει να συνδυάζεται με μεγάλες μερίδες φαγητού.  Μικρά μυστικά αποτελούν η ελεγχόμενη μερίδα στο πιάτο, το αργό μάσημα του φαγητού και το σταμάτημα όταν αισθανθούμε κορεσμό.

Ακόμη, η αντικατάσταση ορισμένων καθημερινών τροφών με άλλες πιο υγιεινές αποδεικνύονται πολύ αποτελεσματικές. Η αντικατάσταση της άσπρης πατάτας από την γλυκοπατάτα, του άσπρου ψωμιού από το πολύσπορο μαύρο και των λευκών ζυμαρικών από τα ζυμαρικά ολικής αλέσεως αυξάνουν την πρόσληψη βιταμινών και μειώνουν την ημερίσια θερμιδική πρόσληψη.

Τα λίπη δεν θα πρέπει να καταργηθούν εντελώς σε μία δίαιτα. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι διαίτες που έχουν ως άξονα την χαμηλή πρόσληψη λιπών μπορούν να έχουν αντίστροφα αποτελέσματα στο επίπεδο υγείας. Στην χώρα μας ειδικά, ένα πλαίσιο δίαιτας βασισμένο στην μεσογειακή διατροφή η οποία έχει κύριο συστατικό το ελαιόλαδο είναι προτιμότερο από την απόρριψη όλων των λιπών σε μία δίαιτα.

Η ενσωμάτωση ψαριών στην εβδομαδιαία διατροφή αποτελεί ένα κοινό μυστικό. Η αντικατάσταση λοιπόν του κρέατος από ψάρι δύο φορές την εβδομάδα αυξάνει την πρόσληψη  ω3 λιπαρών οξέων και μειώνει αισθητά τον κίνδυνο καρδιακών επεισοδίων.

Η κατανάλωση άφθονων φρούτων και λαχανικών σε ποικιλία και σε συχνή βάση ανά εβδομάδα δίνουν στον οργανισμό τα απαραίτητα ποσοστά βιταμινών και προλαμβάνουν αρκετούς τύπους καρκίνου.

Ενώ αυτές οι συμβουλές δεν εξαντλούν σε καμία περίπτωση το ζήτημα της υγιεινής διατροφής αποτελούν μία καλή αρχή για την αλλαγή της διατροφικής μας καθημερινότητας.

ΠΗΓΗ

Louisa Kasdon : «How to Build a Better Diet», Ηarvard Medicine

             Οι περισσότερες έρευνες στο πεδίο της διατροφής έχουν αποδείξει μέχρι στιγμής την εμφάνιση διατροφικών διαταραχών στο στάδιο της εφηβικής ηλικίας του ατόμου. Στο εύθραυστο δηλαδή στάδιο της ζωής μας όπου οι ψυχολογικές, κοινωνικές και ενδογενείς πιέσεις γίνονται εντονότερες από ποτέ. Συνέχεια

Οι βασικότερες αιτίες θνησιμότητας και νοσηρότητας στην σύγχρονη εποχή έχουν ως κύριους προσδιοριστικούς παράγοντες την ανθρώπινη συμπεριφορά και το ευρύτερο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον. Ενώ η αλλαγή των κλιματικών παραγόντων απαιτεί ευρεία συναίνεση και βαθιές τομές σε παγκόσμιο επίπεδο, η αλλαγή της συμπεριφοράς του πληθυσμού σε θέματα υγείας θα πρέπει να αποτελεί τον κύριο στόχο των πολιτικών υγείας. Για να πραγματοποιηθεί αυτός ο σκοπός, κύριος στόχος των προγραμμάτων αγωγής υγείας είναι να βελτιωθεί το επίπεδο συνειδητότητας του πληθυσμού στα θέματα που αφο­ρούν την υγεία του και να αυξηθεί η ατομική και συλλογική δράση σε θέματα που άπτονται της υγείας τόσο σε ατομικό όσο και σε ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο.

Επιμέρους στόχοι των προγραμμάτων αγωγής υγείας είναι οι εξής:

ü      Η ευαισθητοποίηση

ü      Η παροχή γνώσεων

ü      Η ιεράρχηση αξιών

ü      Η αλλαγή απόψεων

ü      Η λήψη αποφάσεων

ü      Η αλλαγή συμπεριφοράς

ü      Η αλλαγή περιβάλλοντος

Έρευνες στον τομέα της διατροφής έχουν δείξει ότι τα παιδιά στην Ελλάδα πάσχουν από παχυσαρκία, ότι η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή είναι μία από τις πιο υγιεινές αλλά μάλλον τείνει να εγκαταλειφθεί, ότι ο χρόνος επιλογής και παρασκευής των τροφίμων είναι περιορισμένος και επίσης οι γονείς δεν αφιερώνουν χρόνο για να  εξοικειώσουν τα παιδιά τους με νέες τροφές και διατροφικές προτιμήσεις. Επιπρόσθετα τα ΜΜΕ εμφανίζονται να παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην επιλογή των τροφών και στην διαμόρφωση των διατροφικών συνηθειών, ειδικότερα για τα παιδιά.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας δια βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων μία από τις θεματολογίες των προγραμμάτων αγωγής υγείας σε σχολεία αποτελεί η : Διατροφή και οι διατροφικές συνήθειες και τα Γενετικά τροποποιημένα προϊόντα.  Το σχολείο είναι γνωστό ότι αποτελεί έναν από τους κύριους πυρήνες κοινωνικοποίησης, εκμάθησης και διαμόρφωσης νοοτροπίας και συμπεριφοράς. Τα παιδιά, από τις πρώτες τάξεις κιόλας του δημοτικού σχολείου, μπορούν να λάβουν τα θετικά ερεθίσματα εκείνα που θα διαμορφώσουν την γενικότερη στάση τους απέναντι σε θέματα υγείας και ειδικότερα σε θέματα διατροφής και διατροφικών συνηθειών.

Στην αρχή κάθε σχολικής χρονιάς  (Σεπτέμβριο-Οκτώβριο) συγκροτούνται ομάδες και αποφασίζουν να υλοποιήσουν ένα πρόγραμμα αγωγής υγείας , αφού έχουν προηγηθεί ενέργειες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτικών από τον Υπεύθυνο Αγωγής Υγείας και από τον Υπεύθυνο του Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων της κάθε Διεύθυνσης  Δ.Ε. Ένα πρόγραμμα αγωγής υγείας για παιδιά μπορεί να περιλαμβάνει την ανάπτυξη γνώσεων σχετικά με τα θρεπτικά συστατικά των τροφών , την ενημέρωση για τα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τη βασική διατροφή και τη σχέση της με την υγεία ,την εμπότιση γνώσεων σχετικά με τα λίπη, τις πρωτεΐνες, τους υδατάνθρακες, τις βιταμίνες, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία, το νερό, κλπ.. Επίσης, οδηγίες μπορούν να δίδονται για τον  σωστό τρόπο κατανάλωσης και μαγειρέματος για την μέγιστη δυνατή πρόσληψη των θρεπτικών συστατικών και να συμπεριλαβάνονται προτάσεις για υγιεινές πρακτικές διατροφής. Επίσης σημαντική προσθήκη είναι η σύνδεση της διατροφής με την απώλεια ή την πρόσληψη βάρους. Ακόμη, θα μπορούν να μεταλαμπαδευθούν γνώσεις σχετικά με την κατανόηση του περιεχομένου των ετικετών των συσκευασιών των τροφίμων και την αναγνώριση των επικίνδυνων ή πιθανών επικίνδυνων συστατικών των τροφών. Τέλος, και μάλλον πιο σημαντικά, είναι η κατανόηση της σχέσης της παχυσαρκίας και της υγείας και η εμπότιση της αξίας και της αναγνώρισης της άσκησης σε συνδυασμό με την σωστή  διατροφή.

Ως μέθοδοι και τεχνικές Προγραμμάτων Αγωγής και Προαγωγής της Υγείας χρησιμοποιούνται οι παθητικές μέθοδοι όπως οι διαλέξεις, η προβολή video ή εκπαιδευτικής ταινίας, οι ενημερωτικές διαφάνειες και οι μέθοδοι ενεργητικής συμμετοχής (μέσω ερευνών, συνεντεύξεων, ερωτηματολογίων). Πολύ σημαντικές είναι οι βιωματικές μέθοδοι των προγραμμάτων αγωγής υγείας. Η δραματοποίηση, το θεατρικό παιχνίδι, το γράψιμο μιας ιστορίας ,η συμβουλευτική προς τα παιδιά σε θέματα διατροφής και διατροφικών συνηθειών και επιλογών και το διάγραμμα βιωματικών εμπειριών αποτελούν τις βιωματικές μεθόδους ενός προγράμματος. Τέλος στην μέθοδο «καθρέφτης» τα παιδιά εκφράζουν τις στάσεις, συμπεριφορές και προτιμήσεις τους μέσα από ζωγραφιές, σχήματα και εικόνες.

Σε μία εποχή όπου οι εικόνες, οι πληροφορίες και τα πρότυπα ταξιδεύουν πολύ γρήγορα και επηρεάζουν άμεσα, τα προγράμματα αγωγής υγείας προς όλα τα παιδιά των τάξεων του δημοτικού σχολείου μπορούν να αποτελέσουν μία αποτελεσματικότατη πολιτική πρόληψης και ενημέρωσης των παιδιών σε θέματα υγείας και διατροφής.

ΠΗΓΕΣ

ü      Υπουργείο Παιδείας δια βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων: «Το Eκπαιδευτικό Σύστημα / Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση /Αγωγή Υγείας»

ü      Γ.Κ. Τούντας : «Προαγωγή Υγείας»

ü      Θεοδωράκης Ιωάννης : «Αγωγή Υγείας και Διατροφή», Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας