Tag Archive: αγχος


Το άγχος είναι ξεκάθαρα μέρος της ανθρώπινης κατάστασης. Εξαιτίας της παγκόσμιας εμφανισιμότητάς του, το άγχος δεν εξετάζεται σε σχέση με την παρουσία του ή την απουσία του, αλλά προτιμότερα σύμφωνα με την ένταση του και την επίδραση που έχει στα άτομα (Susan Cartwright,Gary L.Cooper,1997).

Το άγχος είναι ένα έντονα προσωπικό και υποκειμενικό συναίσθημα. Κάτι που αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πρόκληση για ένα άτομο, σε κάποιο άλλο μπορεί να προκαλέσει νευρικό κλονισμό. Επειδή το άγχος είναι ένα πολύ κοινό στοιχείο στους ανθρώπους, μπορεί πολύ εύκολα να θεωρηθεί αναπόσπαστο στοιχείο της ανθρώπινης υπόστασης (Ρομπερτ Ντε Μπορντ,1983).

Ο Melhuish (1978), ο οποίος είναι γιατρός με ειδίκευση στις ασθένειες που σχετίζονται με το άγχος, υπέδειξε ότι το άγχος είναι το προιόν πολλών χιλιάδων χρόνων εξέλιξης, και η ανθρώπινη επιβίωση σε ένα εχθρικό περιβάλλον απαιτούσε μία γρήγορη σωματική αντίδραση στους κινδύνους.

Mε άλλα λόγια,το σώμα “ανέπτυσσε την ικανότητα να επανακτά δυνάμεις” για ένα σύντομο χρονικό διάστημα.

Αυτή η κινητοποίηση των δυνάμεων είναι η αντίδραση μάχης ή φυγής. ”Ο πρωτόγονος άνθρωπος ξόδευε αυτή την έκρηξη ενέργειας και δύναμης στην σωματική δραστηριότητα, όπως είναι μία πάλη ζωής και θανάτου με ένα άγριο ζώο”(Susan Cartwright,Gary L.Cooper,1997).

Οι σύγχρονοι άνθρωποι αντιδρούμε στον κίνδυνο κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο, όπως έκαναν και οι πρόγονοί μας μισό εκατομμύριο χρόνια πριν. Το άγχος είναι η ανθρώπινη αντίδραση στον κίνδυνο. Αυτός ο κίνδυνος μπορεί να είναι αληθινός ή φανταστικός, αλλά αν το άτομο νιώθει ότι απειλείται για οποιονδήποτε λόγο, θα αισθανθεί όλες ή κάποιες από τις σωματικές αντιδράσεις.

Η καρδιά χτυπάει γρηγορότερα, για να μεταφέρει αρκετό οξυγόνο στους μυικούς ιστούς. Οι μύες «τεντώνονται», ώστε να είναι έτοιμοι για γρήγορη δράση. Η αδρεναλίνη διοχετεύεται στο αίμα, ώστε να βοηθήσει την πήξη του αίματος σε περίπτωση που ο άνθρωπος τραυματιστεί.

Αν ο κίνδυνος είναι εμφανής και άμεσος, θα αντιδράσει κατά τον πρωτόγονο εκείνο τρόπο. (Ρομπερτ Ντε Μπορντ,1983)

Όμως κατά το μεγαλύτερο μέρος του, ο σημερινός τρόπος ζωής δεν επιτρέπει σωματική αντίδραση στις αγχογόνες καταστάσεις που αντιμετωπίζουμε. Η επίθεση κατά του αφεντικού, το να χτυπήσει κάποιος τον δάσκαλο βιολογίας ο οποίος αρνήθηκε να δεχτεί καθυστερημένη εργασία, δεν είναι λύσεις που επιτρέπονται από την σημερινή κοινωνία.

Τη σήμερον ημέρα, ακόμα και η μη επιθετική αντίδραση “φυγής” δύσκολα θα μπορούσε να θεωρηθεί πρέπουσα στις περισσότερες περιπτώσεις .

Οι πάρα πολύ εξελιγμένοι μηχανισμοί άμυνας μας προετοιμάζουν για δραστική και υπερταχεία δράση αλλά βρίσκουν σπάνια διέξοδο αλλιώς.

Όμως πότε και γιατί το άγχος είναι επιβλαβές;

Αυτή η σπατάλη της σωματικής απάντησης στο άγχος μπορεί να μας βλάψει.

Παρ’όλο που οι επιστήμονες δεν καταλαβαίνουν πλήρως αυτή την διαδικασία, πολλοί πιστεύουν ότι οι σκέψεις που αφορούν τους εαυτούς μας και τις καταστάσεις τις οποίες ζούμε προκαλούν ενέργειες στους δύο κλάδους του αυτόνομου νευρικού μας συστήματος (Susan Cartwright,Gary L.Cooper,1997).

Advertisements

 

Το κοινωνικό άγχος είναι το άγχος το οποίο εκπορεύεται από τις κοινωνικές σχέσεις ενός ανθρώπου και γενικότερα από το ευρύτερο κοινωνικό του περιβάλλον.

Ένα άτομο βιώνει το stress όταν δεν έχει την ικανότητα να ανταπεξέλθει στις περιπτώσεις όπου αντιμετωπίζει έναν εξωτερικό αγχογόνο παράγοντα, ή όταν φοβάται ότι δεν έχει την ικανότητα ή τους πόρους για να αντιμετώπισει τις εξωτερικές προκλήσεις.

Δεν είναι απαραίτητο να συμβεί κάποιο γεγονός που υπερβαίνει την ικανότητα του ατόμου να το χειριστεί ώστε το άτομο να βιώσει άγχος, καθώς μόνο η απειλή η έλευσης ενός τέτοιου γεγονότος επαρκεί για να ενεργοποιήσει τους στρεσογόνους μηχανισμούς.

Το κοινωνικό άγχος μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματικές, συμπεριφορικές και σωματικές αλλαγές οι οποίες μπορεί να αυξήσουν κατα πολύ τον κίνδυνο ανάπτυξης ψυχικής διαταραχής και σωματικής – παθολογικής πάθησης.

Οι άνθρωποι από τη φύση τους είναι κοινωνικά όντα, καθώς έχουν μία θεμελιώδη ανάγκη και επιθυμία να διατηρούν θετικές κοινωνικές σχέσεις. Έτσι, η διατήρηση των θετικών κοινωνικών δεσμών είναι επωφελής για όλους τους ανθρώπους.

Πιο συγκεκριμένα, οι κοινωνικές σχέσεις μπορεί να προσφέρουν ανάπτυξη, να αναπτύξουν το αίσθημα της κοινωνικής ενσωμάτωσης και ακόμη να οδηγήσουν σε αναπαραγωγική επιτυχία.

Ως αποτέλεσμα, οτιδήποτε διαταράσσει ή απειλεί να διαταράξει τις κοινωνικές σχέσεις μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό άγχος.

Το κοινωνικό άγχος μπορεί να οδηγήσει σε σε δυσκολία εκφοράς λόγου μπροστά σε κοινό, σε δυσκολία κατά τη συμμετοχή σε επαγγελματικές συνεντεύξεις, σε δυσκολία παροχής φροντίδας σε παιδιά ή σε σύζυγο με χρόνια ασθένεια, στη δυσκολία νέων γνωριμιών (ειδικότερα σε κοινωνικές συγκεντρώσεις) και ίσως και σε διάλυση της προσωπικής σχέσης κ.ο.κ

Οι παράγοντες που προκαλούν το κοινωνικό άγχος καταδεικνύουν ότι οι κοινωνικοί αγχογόνοι παράγοντες μπορεί να προέρχονται τόσο από το μικρο-περιβάλλον του ατόμου (οικογενειακοί δεσμοί και σχέσεις) όσο και από το μακρο-περιβάλλον του (όπως η ιεραρχική κοινωνιακή δομή).

 Δοθείσης της αδιαπραγμάτευσης κοινωνικής φύσης των ανθρώπων, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το κοινωνικό άγχος αποτελεί τον πιο συνήθη τύπο πρόκλησης άγχους στην καθημερινότητα των ανθρώπων αλλά και την πηγή μεγαλύτερης έντασης άγχους από όλους τους άλλους τύπους στρεσογόνων παραγόντων

 

Πώς αντιμετωπίζεται η κοινωνική φοβία;

Η καταλληλότερη μορφή ψυχοθεραπείας είναι η γνωσιακή – συμπεριφοριστική, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση βασίζεται σε τρεις άξονες: Ο πρώτος άξονας σχετίζεται με τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα και η θεραπεία αποσκοπεί στην αλλαγή του τρόπου που το άτομο βλέπει τον εαυτό του ή τους άλλους. Ο δεύτερος άξονας σχετίζεται με την έκθεση σε κοινωνικές καταστάσεις που αποφεύγει το άτομο και η θεραπεία βοηθά το άτομο να μπορέσει να χαλαρώσει ενώ βρίσκεται σε μία από τις καταστάσεις που του προκαλεί φόβο.

Για να διευκολυνθεί η διαδικασία της έκθεσης το άτομο μαθαίνει τεχνικές διαχείρισης του άγχους, όπως ασκήσεις χαλάρωσης κλπ

Οι εμπειρίες αυτές βοηθούν το άτομο να αλλάξει το νόημα που αποδίδει στις καταστάσεις που του προκαλούν άγχος ή αλλιώς να αλλάξει τον τρόπο που σκέπτεται για τις καταστάσεις αυτές Έτσι σταδιακά αλλάζει η εκτίμησή του για το αν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει μία τέτοια κατάσταση.

Ο τρίτος και τελευταίος άξονας αφορά στις κοινωνικές δεξιότητες και η θεραπεία βοηθά το άτομα να μάθει εκείνες τις δεξιότητες που θα του επιτρέψουν να νιώθει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και λιγότερο άγχος σε μία κοινωνική κατάσταση.

Πηγές: http://mpes.uoa.gr/faq/27 , http://en.wikipedia.org/wiki/Social_stress