Tag Archive: ανισότητες υγείας


Η UNICEF παρουσίασε στα πλαίσια της πρωτοβουλίας «Δέσμευση για την Παιδική Επιβίωση: Η Ανανέωση μιας Υπόσχεσης», νέα στοιχεία που δείχνουν μία πολύ μεγάλη επιτυχία στη μείωση της θνησιμότητας των παιδιών κάτω των 5 ετών για τα τελευταία 20 χρόνια σε παγκόσμιο επίπεδο. Η πρωτοβουλία για τη μείωση της παγκόσμιας παιδικής θνησιμότητας ξεκίνησε μετά τη συνάντηση υψηλού επιπέδου που έγινε τον Ιούνιο του 2012 από τις κυβερνήσεις της Αιθιοπίας, της Ινδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών σε συνεργασία με τη UNICEF.

Η εν λόγω πρωτοβουλία επονομάζεται «Πρόσκληση σε Δράση για την Παιδική Επιβίωση» και οι στόχοι της υποστηρίζονται ήδη από περισσότερες από 100 χώρες. Μέσω αυτής της προσπάθειας οι χώρες κινητοποιούνται και ευαισθητοποιούνται προς την επίτευξη του στόχου της μείωσης των θανάτων των παιδιών κάτω των 5 ετών σε όλες τις χώρες σε 20 ή και λιγότερους ανά 1.000 ζώντα νεογνά, μέχρι το 2035.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, αμέτρητες προσπάθειες σε συνδυασμό με την τεχνολογική πρόοδο είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση των θανάτων των παιδιών κάτω των 5 ετών από σχεδόν 12 εκατομμύρια το 1990 σε 6,9 εκατ. το 2011.

Περίπου 14.000 λιγότερα παιδιά έχαναν τη ζωή τους κάθε ημέρα το 2011 σε σχέση με το 1990. Τα παγκόσμια ποσοστά της θνησιμότητας των παιδιών κάτω των 5 ετών έχουν μειωθεί κατά 41%, από 87 θανάτους ανά 1.000 ζώντα νεογνά το 1990 σε 51 ανά 1.000 το 2011. Ευρύτατα και εκτεταμένη τα οφέλη στη παιδική υγεία: Όλες οι περιοχές του κόσμου έχουν βιώσει αξιοσημείωτες μειώσεις στη θνησιμότητα των παιδιών κάτω των 5 ετών από το έτος 1990.

Η υποσαχάρια Αφρική, αν και υστερεί σε σχέση με τις άλλες περιοχές, έχει επίσης καταγράψει μία σημαντική μείωση της τάξης του 39% αναφορικά με τη θνησιμότητα των παιδιών κάτω των 5 ετών. Η παγκόσμια κοινότητα έχει επίσης κάνει σημαντικά βήματα στην αντιμετώπιση ορισμένων εκ των κυριότερων αιτιών θανάτου των παιδιών.

Οι θάνατοι από ιλαρά έχουν μειωθεί κάθετα και όσον αφορά την πολιομυελίτιδα παρότι ανθίσταται πεισματικά να εξαλειφθεί τα κρούσματά της έχουν πέσει σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Η γενική πρόοδος δεν εξαλείφει τις υγειονομικές ανισότητες: Ενώ οι τελευταίες δεκαετίες έχουν να επιδείξουν αξιόλογη προόδο και έχουν συντελέσει στο να σωθούν εκατομμύρια ζωές, σχεδόν 19.000 παιδιά κάτω των 5 ετών εξακολουθούν να πεθαίνουν κάθε μέρα, κυρίως από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν ή από τη φτώχεια. Ο τέταρτος Αναπτυξιακός Στόχος της Χιλιετίας, για μείωση κατά τα δύο τρίτα της παγκόσμιας θνησιμότητας κάτω 5 ετών μεταξύ 1990 και 2015, διατρέχει σοβαρό κίνδυνο να χάσει την προθεσμία που πλησιάζει.

Ένα ανησυχητικό χάσμα έχει αναδειχθεί στα ποσοστά επιβίωσης των παιδιών μεταξύ διαφορετικών περιοχών του κόσμου αλλά και στο εσωτερικό των χωρών: Τα παιδιά έχουν διαφορετικές πιθανότητες επιβίωσης από τη μία χώρα στην άλλη αλλά και εντός των ίδιων των χωρών που ζουν. Μπορεί να υπάρχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις ανάλογα με το πόσο εύπορες είναι οι οικογένειες, σε σχέση με το αν κατοικούν σε αστικές ή αγροτικές περιοχές, καθώς και με το μορφωτικό επίπεδο των μητέρων.

Οι πληθυσμοί που διαβιούν στην υποσαχάρια Αφρική και η Νότια Ασία, αλλά και οι άνθρωποι που βρίσκονται σε κοινωνικά και οικονομικά μειονεκτική θέση (είτε είναι κοινωνικά περιθωριοποιημένοι είτε κοινωνικά αποκλεισμένοι) στο εσωτερικό των εκάστοτε χωρών, υστερούν σημαντικά στους δείκτες παιδικής θνησιμότητας. Κάθε δύο μήνες, οι ζωές περίπου 1,2 εκατομμυρίων παιδιών κάτω των 5 ετών θα μπορούσαν να σωθούν εάν τα εμβόλια, η επαρκής διατροφή και η βασική ιατρική και μητρική φροντίδα που παρέχεται στα περισσότερα παιδιά και μητέρες στις πλούσιες χώρες, ήταν διαθέσιμα και σε αυτά.

iatrognosi.gr

 

Πολλοί ερευνητές εκλαμβάνουν, πλέον, την κοινωνική θέση ως την θεμελιώδη αιτία προσδιορισμού της υγείας[1], καθώς η κοινωνική διαφοροποίηση και οι πολλαπλές διαστάσεις ή μεταβλητές της αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για το επίπεδο υγείας και τους τύπους νοσηρότητας σε μία κοινωνία[2].

Το πλαίσιο της πολιτικής οικονομίας της υγείας, λειτουργώντας υπό μία μαρξιστική οπτική θέασης, αναδεικνύει την επίδραση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής καθώς και της εκμετάλλευσης των εργαζομένων στον προσδιορισμό του επιπέδου υγείας τους και στη διαφοροποίηση της κατάστασης υγείας μεταξύ των κοινωνικών τάξεων (με όρους επαγγελματικής κατηγορίας).

Σύμφωνα, με τους Doyal και Pennell[3], η καπιταλιστική ανάπτυξη έχει συντελέσει στη δημιουργία νέων ασθενειών και συνάμα έχει συνδράμει στην επαύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων στην υγεία. Και ενώ η ανάλυση του κοινωνικού γίγνεσθαι αποκλειστικά με όρους κοινωνικών τάξεων εμφανίζει ορισμένα μειονεκτήματα[4], στην ανάλυση των δύο συγγραφέων ο καπιταλισμός εμφανίζεται να «ενοχοποιείται» τόσο για την γενικότερη επιδημιολογική μετάβαση (από τις μολυσματικές, μεταδοτικές στις μη-μεταδοτικές παθήσεις) όσο και για την ενίσχυση των ανισοτήτων στην υγεία ανά επαγγελματική κατηγορία υπό την εξής γραμμή σκέψης:

  • οι κατώτερες κοινωνικοεπαγγελματικές τάξεις είναι εκτεθειμένες σε πολύ πιο ανθυγιεινές, ακόμη και άμεσα επικίνδυνες, συνθήκες εργασίας (σοβαρά εργατικά ατυχήματα, αφόρητες επαγγελματικές ασθένειες, μεταφορά μολύνσεων από επικίνδυνα χημικά στοιχεία του χώρου εργασίας (εργοστάσια) στα μέλη των οικογενειών των εργαζομένων), έχουν περιορισμένους οικονομικούς πόρους ώστε να έχουν μία ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή, έχουν λιγότερες υγειονομικές γνώσεις, έχουν περιορισμένη πρόσβαση στις υγειονομικές υπηρεσίες, είναι περισσότερο εκτεθειμένες στον επηρεασμό από το marketing των προϊόντων καπνού, αλκοόλ και ανθυγιεινών τροφίμων και βιώνουν το καταστροφικό άγχος της επιβίωσης της καθημερινότητας.


[1] Graham Hilary, Kelly P. Michael, «Health Inequalities, concepts, frameworks and policy», (2004), NHS, Health Development Agency, United Kingdom URL: http://dds-dispositivoglobal.ops.org.ar/curso/cursoport/Textos%20Completos/health%20inequalities_concepts,%20framework%20and%20policy.pdf  (πρόσβαση στις 2/12/2011).

[2] Graham Hilary, Kelly P. Michael, «Health Inequalities, concepts, frameworks and policy», (2004), NHS, Health Development Agency, United Kingdom URL: http://dds-dispositivoglobal.ops.org.ar/curso/cursoport/Textos%20Completos/health%20inequalities_concepts,%20framework%20and%20policy.pdf  (πρόσβαση στις 2/12/2011).

[3] Doyal Lesley, Pennell Imogen, The Political Economy of Health, London (Pluto Press) 1981, 1-95.

[4] Σύμφωνα με την βεμπερική παράδοση η έννοια της κοινωνικής στρωμάτωσης προσδιορίζεται από τις δυνατότητες πρόσβασης του ατόμου στην αγορά ενώ η ταξική κατάσταση δεν οδηγεί απαραίτητα σε κοινωνική δράση και σε κοινά συμφέροντα, βλέπε Μοσχονάς Ανδρέας, Τάξεις και Στρώματα στις Σύγχρονες ΚοινωνίεςΤόμος Πρώτος: Ερμηνευτικές Προσεγγίσεις, Αθήνα (Εκδόσεις Οδυσσέας) 1998, 33-40.